Amortisman, işletmede birden fazla yıl kullanılan iktisadi kıymetlerin maliyetinin bir defada gider yazılmayıp kullanım süresine yayılarak gider yazılmasıdır. Dayanağı Vergi Usul Kanunu’nun 313-321’inci maddeleridir. Hangi kıymetin kaç yılda ve hangi oranla amortismana tabi tutulacağını Gelir İdaresi Başkanlığı’nın faydalı ömür listesi belirler. Bu sayfa, sitemizdeki amortisman yazılarını tek yerde toplar: oranlar, alt sınır, yöntemler, binek araçlar ve muhasebe kaydı.

2026 amortisman oranları ve faydalı ömür

Normal amortisman oranı, faydalı ömür yılının tersidir: 5 yıllık bir kıymette oran %20, 4 yıllık bir kıymette %25’tir. Bu nedenle tek bir amortisman oranı yoktur; bina, taşıt, bilgisayar, mobilya ve makine gibi her kıymet sınıfının kendi süresi ve oranı vardır. Oranların dayanağı, değişiklikleriyle birlikte 333 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği eki listedir.

Amortisman alt sınırı: 12.000 TL

2026’da değeri 12.000 TL’yi aşmayan alet, edevat, mefruşat ve demirbaşlar amortismana tabi tutulmadan doğrudan gider yazılabilir (VUK md. 313, 588 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği). İktisadi ve teknik bakımdan bütünlük arz eden kıymetlerde sınır parça parça değil, topluca dikkate alınır.

Amortisman yöntemleri

Normal yöntemde her yıl maliyet bedeli üzerinden aynı tutar ayrılır. Azalan bakiyeler yönteminde oran, normal oranın iki katıdır ve %50’yi geçemez; her yıl kalan değere uygulanır ve yalnızca bilanço esasına göre defter tutanlar seçebilir (VUK mükerrer md. 315). Bazı kıymetler için kanunda ayrıca hızlandırılmış amortisman imkânı tanınmıştır.

Binek otomobillerde amortisman

Binek otomobillerde gider yazılabilecek amortisman sınırlıdır. 2026’da sınır, ÖTV ve KDV hariç ilk iktisap bedeli için 1.380.000 TL; ÖTV ve KDV maliyete eklenmişse veya araç ikinci el alınmışsa 2.600.000 TL’dir (332 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği). Sınırı aşan kısma isabet eden amortisman kanunen kabul edilmeyen gider sayılır. Faaliyet konusu araç kiralama veya işletme olmayanlar binek otomobillerde ilk yıl ay esasına göre kıst amortisman uygular (VUK md. 320).

Muhasebe kaydı ve Defter-Beyan

Tekdüzen hesap planında maddi duran varlıklar 250-259 hesap grubunda izlenir; ayrılan amortismanlar 257 Birikmiş Amortismanlar hesabında birikir ve kıymetin net defter değeri bu tutar kadar azalır. Serbest meslek erbabı ve işletme defteri tutanlar sabit kıymetlerini ve amortismanlarını Defter-Beyan Sistemi’nin sabit kıymet ekranından izler.

Kaynaklar