İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesini feshederken İş Kanunu’nun 17’nci maddesindeki bildirim süresine uymayan tarafın, karşı tarafa bildirim süresine ait ücret tutarında ödediği tazminattır. Süre, işçinin kıdemine göre 2, 4, 6 veya 8 haftadır. Hesapta net ücret değil, işçiye sağlanan sürekli parasal menfaatler de eklenmiş brüt (giydirilmiş) ücret esas alınır. İhbar tazminatı SGK primine tabi değildir; gelir vergisi ve damga vergisine tabidir.
İhbar Süreleri (İş Kanunu md. 17)
| İşçinin kıdemi | Bildirim süresi | Tazminata esas gün |
|---|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta | 14 gün |
| 6 ay – 1,5 yıl | 4 hafta | 28 gün |
| 1,5 yıl – 3 yıl | 6 hafta | 42 gün |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta | 56 gün |
Bu süreler asgaridir ve iş sözleşmesiyle artırılabilir. Kural iki taraf için de geçerlidir: işveren bildirim yapmadan işçiyi çıkarırsa işçiye, işçi bildirim süresine uymadan işi bırakırsa işverene ihbar tazminatı öder.
İhbar Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
İş Kanunu’nun 17’nci maddesine göre bu tazminatın hesabında, 32’nci maddedeki ücrete ek olarak işçiye sağlanmış para veya parayla ölçülebilen, sözleşmeden ve kanundan doğan menfaatler de dikkate alınır. Uygulamada buna “giydirilmiş ücret” denir: düzenli ödenen yemek, yol, ikramiye gibi sürekli nitelikteki ödemeler brüt ücrete eklenir.
- Son brüt ücret ile sürekli nitelikteki parasal menfaatleri toplayarak aylık giydirilmiş brüt ücreti bulun.
- Günlük giydirilmiş ücret = aylık giydirilmiş brüt ücret ÷ 30.
- İhbar tazminatı (brüt) = günlük giydirilmiş ücret × bildirim süresindeki gün sayısı.
- Brüt tutardan gelir vergisi ve damga vergisi kesilerek net tutara ulaşılır.
Örnek Hesaplama
İşyerinde 4 yıl çalışmış bir işçinin aylık brüt ücreti 50.000 TL, her ay düzenli ödenen yemek yardımı 3.000 TL olsun. İşveren bildirim süresi vermeden iş sözleşmesini feshediyor.
- Aylık giydirilmiş brüt ücret: 50.000 + 3.000 = 53.000 TL
- Günlük giydirilmiş ücret: 53.000 ÷ 30 = 1.766,67 TL
- Kıdem 3 yıldan fazla olduğu için süre 8 hafta, yani 56 gün
- Brüt ihbar tazminatı: 1.766,67 × 56 = 98.933,33 TL
Bu tutardan gelir vergisi, işçinin yıl içindeki kümülatif vergi matrahına göre ilgili dilimden; damga vergisi binde 7,59 oranında hesaplanır. Aynı işçinin kıdem tazminatı ayrıca hesaplanır.
Vergi ve SGK Durumu
| Kesinti | Durum | Dayanak |
|---|---|---|
| SGK primi | Kesilmez | 5510 sayılı Kanun md. 80/b-4: ihbar tazminatı prime esas kazanca dahil edilmez |
| Gelir vergisi | Kesilir | GVK md. 61: tazminat adıyla ödense de hizmet karşılığı ödeme ücrettir; kıdem tazminatına tanınan istisna ihbar tazminatını kapsamaz |
| Damga vergisi | Kesilir | Damga Vergisi Kanunu (1) sayılı tablo IV-1-b: binde 7,59 |
Peşin Ödeme ve İş Arama İzni
İşveren, bildirim süresine ait ücreti peşin vererek iş sözleşmesini hemen feshedebilir; bu durumda ödenen tutar ihbar tazminatıyla aynı şekilde hesaplanır. Bildirim süresi işçiye kullandırılırsa, İş Kanunu’nun 27’nci maddesine göre işveren bu sürede işçiye ücret kesintisi yapmadan günde en az iki saat iş arama izni vermek zorundadır. İşçi bu izni toplu kullanmak isterse, ayrılacağı günden önceki günlere rastlatıp işverene bildirir. İzin verilmez veya eksik kullandırılırsa o süreye ait ücret ödenir; izin sırasında çalıştırılan işçiye çalıştığı sürenin ücreti yüzde yüz zamlı ödenir.
Kıdem Tazminatı ile Farkı
- Kıdem tazminatı işçinin çalıştığı süreye karşılık ödenir, kıdem tazminatı tavanıyla sınırlıdır ve tavana kadar gelir vergisinden istisnadır.
- İhbar tazminatı fesih için bildirim süresine uyulmamasının karşılığıdır, tavanı yoktur ve gelir vergisine tabidir.
Haklı nedenle derhal fesih (İş Kanunu md. 24 ve 25) durumlarında bildirim yükümlülüğü yoktur; bu nedenle ihbar tazminatı da doğmaz.
Kıdem tazminatı hesabını kıdem tazminatı rehberinde, ücret kesintilerini asgari ücret rehberinde, gelir vergisi dilimlerini ise gelir vergisi dilimleri yazımızda bulabilirsiniz.
Bu araç 1 Temmuz – 31 Aralık 2026 dönemi kıdem tazminatı tavanını (73.729,87 TL) kullanır. Kıdem tazminatı her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır, gelir vergisinden istisnadır ve yalnızca binde 7,59 damga vergisi kesilir. İhbar tazminatı ise gelir vergisi ve damga vergisine tabidir; vergi dilimi kümülatif matrahınıza göre değişeceğinden yukarıdan seçim yapmanız gerekir. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; kesin tutar için mali müşavirinize danışın ve güncel tavanı Hazine ve Maliye Bakanlığı genelgelerinden kontrol edin.
Sıkça Sorulan Sorular
İhbar süreleri kaç hafta?
İş Kanunu'nun 17'nci maddesine göre kıdemi 6 aydan az olanlarda 2 hafta, 6 ay ile 1,5 yıl arasında 4 hafta, 1,5 ile 3 yıl arasında 6 hafta, 3 yıldan fazla olanlarda 8 haftadır. Süreler sözleşmeyle artırılabilir.
İhbar tazminatı net ücretten mi hesaplanır?
Hayır. Brüt ücrete düzenli yemek, yol, ikramiye gibi sürekli parasal menfaatler eklenerek bulunan giydirilmiş brüt ücret esas alınır. Günlük giydirilmiş ücret, bildirim süresindeki gün sayısıyla çarpılır.
İhbar tazminatından vergi ve SGK primi kesilir mi?
SGK primi kesilmez (5510 md. 80). Gelir vergisi ve binde 7,59 damga vergisi kesilir; kıdem tazminatına tanınan gelir vergisi istisnası ihbar tazminatını kapsamaz.
İşçi istifa ederken ihbar süresine uymazsa ne olur?
Bildirim şartına uymayan taraf ihbar tazminatı öder. İşçi bildirim süresini beklemeden işi bırakırsa, kendi kıdemine göre hesaplanan ihbar tazminatını işverene ödemekle yükümlü olur.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu (md. 17, 24, 25, 27, 32)
- 5510 sayılı Kanun (md. 80)
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (md. 61)
- 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu