Evet, binek otomobillerde kıst amortisman zorunludur. Vergi Usul Kanunu’nun 320’nci maddesine göre işletmelere ait binek otomobilleri için aktife girdikleri hesap döneminde, ay kesri tam ay sayılarak yalnızca kalan aylar kadar amortisman ayrılır. İlk yıl ayrılamayan kısım, itfa süresinin son yılında yok edilir. Kural, faaliyeti kısmen veya tamamen binek otomobil kiralamak ya da çeşitli şekillerde işletmek olanların bu amaçla kullandığı araçlar dışında tüm binek otomobillere uygulanır.
Kanun Ne Diyor?
VUK’un 320’nci maddesinin birinci fıkrası amortisman süresinin kıymetin aktife girdiği yıldan başladığını söyler. İkinci fıkra ise binek otomobiller için özel bir kural koyar: aktife girdikleri hesap dönemi için ay kesri tam ay sayılarak kalan ay süresi kadar amortisman ayrılır, ayrılmayan süreye isabet eden bakiye değer itfa süresinin son yılında tamamen yok edilir. Kanun bu konuda mükellefe seçim hakkı tanımaz.
Diğer iktisadi kıymetlerde durum farklıdır: aktife girdikleri yıl için tam yıl amortisman ayrılabilir. 7338 sayılı Kanun ile 320’nci maddeye eklenen üçüncü fıkra, dileyen mükelleflere yeni aktife alınan kıymetler için gün esasına göre amortisman ayırma imkânı verir; ancak bu fıkra, ikinci fıkra kapsamındaki binek otomobilleri açıkça kapsam dışında tutar.
Kimler Kapsam Dışında?
Faaliyeti kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olan mükelleflerin (örneğin araç kiralama şirketleri) bu amaçla kullandıkları binek otomobiller kıst amortisman kuralına tabi değildir. Bu araçlarda genel kural uygulanır.
Örnek: Ekim’de Alınan Binek Otomobil
Bir şirket Ekim 2026’da ÖTV ve KDV hariç 1.000.000 TL’ye binek otomobil alıyor ve aynı ay aktife kaydediyor. Faydalı ömür 5 yıl, normal amortisman oranı %20’dir. Bedel 2026 amortisman sınırı olan 1.380.000 TL’nin altında olduğu için sınır kısıtlaması doğmaz.
| Yıl | Hesap | Amortisman |
|---|---|---|
| 2026 | 1.000.000 × %20 × 3/12 (Ekim, Kasım, Aralık) | 50.000 TL |
| 2027 | 1.000.000 × %20 | 200.000 TL |
| 2028 | 1.000.000 × %20 | 200.000 TL |
| 2029 | 1.000.000 × %20 | 200.000 TL |
| 2030 (son yıl) | 200.000 + ilk yıl ayrılmayan 150.000 | 350.000 TL |
| Toplam | 1.000.000 TL |
Araç Ekim’in son günü alınmış olsaydı da sonuç değişmezdi: ay kesri tam ay sayıldığından Ekim ayı amortisman hesabına girer.
Gider ve Amortisman Sınırlarıyla Birlikte Uygulama
Kıst amortisman kuralı, 7194 sayılı Kanunla getirilen binek otomobil gider kısıtlamalarından ayrıdır ve onlarla birlikte uygulanır. 2026’da alınan araçlar için amortisman sınırı ÖTV ve KDV hariç ilk iktisap bedelinde 1.380.000 TL, ÖTV ve KDV maliyete eklenmişse veya araç ikinci el ise 2.600.000 TL’dir. Bedel sınırı aşarsa önce yıllık amortisman (ilk yılda kıst olarak) hesaplanır, ardından bunun sınıra isabet eden kısmı gider yazılır. Bu hesabın ayrıntısı ve örneği 2026 binek araç amortisman sınırı yazımızdadır.
Satış Halinde
Araç itfa süresi dolmadan satılırsa, satış anındaki net defter değeri (maliyet eksi ayrılmış amortismanlar) satış bedeliyle karşılaştırılır; aradaki fark kâr veya zarar olarak dönem sonucuna yansır. İlk yıl ayrılamayan kıst kısım da bu net değerin içinde kalır.
Amortisman oranlarının tamamını 2026 amortisman oranları tablosunda, Defter-Beyan Sistemi’nde kaydı ise sabit kıymet kayıt rehberinde bulabilirsiniz.
2026 yılı binek otomobil gider kısıtlaması sınırları: aylık kira bedeli KDV hariç 46.000 TL‘ye kadar gider yazılabilir; aşan kısım KKEG’dir. İdame giderlerinin (yakıt, bakım, sigorta, otopark vb.) yalnızca %70‘i gider, %30’u KKEG olur. Araç alımında ödenen ÖTV + KDV toplamının en fazla 1.200.000 TL‘lik kısmı doğrudan gider yazılabilir, aşan kısım maliyete eklenir. KKEG (Kanunen Kabul Edilmeyen Gider) matraha eklenerek vergilendirilir. Güncel tutarları GİB duyurularından teyit edin; sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır.
İlgili Yazılar
Sıkça Sorulan Sorular
Binek otomobilde kıst amortisman zorunlu mu?
Evet. VUK'un 320'nci maddesine göre işletmelere ait binek otomobilleri için aktife girdikleri yılda, ay kesri tam ay sayılarak yalnızca kalan aylar kadar amortisman ayrılır. Binek otomobil kiralama veya işletme faaliyetinde kullanılan araçlar hariçtir.
İlk yıl ayrılamayan amortisman ne olur?
Kaybolmaz. İlk yıl ayrılamayan kısım itfa süresinin son yılında, o yılın normal amortismanına eklenerek yok edilir.
Binek araçta gün esasına göre amortisman ayrılabilir mi?
Hayır. VUK 320'nin üçüncü fıkrasındaki gün esasına göre amortisman imkânı, ikinci fıkra kapsamındaki binek otomobillerini kapsam dışında tutar.
Ay sonunda alınan araç için o ay amortisman ayrılır mı?
Evet. Kanun ay kesrini tam ay saydığından, aracın aktife girdiği ay kalan aylar hesabına dahil edilir.
Kaynaklar
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (md. 320)
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (md. 40, 68)
- GİB — Binek Araçlara İlişkin Amortisman Gider Kısıtlaması Kılavuzu (2025-2026)