153 Ticari Mallar Hesabı Nedir? Örnek Yevmiye Kayıtları

153 Ticari Mallar Hesabının Tanımı

İşletmelerin üzerinde herhangi bir işlem veya değişiklik yapmadan, aldığı haliyle tekrar satmak amacıyla stoklarına dahil ettiği mallar 153 Ticari Mallar hesabında izlenir. Yani bu hesap, üretim sürecinden geçirilmeden doğrudan alınıp satılan emtia ve benzeri kalemlerin takip edildiği bir stok hesabıdır. Bir üretim işletmesinin hammaddesi ya da yarı mamulü bu hesaba değil, kendi özel hesaplarına kaydedilirken, dışarıdan hazır alınıp aynen satılan mallar burada izlenir.

153 Ticari Mallar Hesabının Borç ve Alacak İşleyişi

Ticari mallar işletmeye satın alma yoluyla girdiğinde, bu malların maliyet bedeli esas alınarak 153 Ticari Mallar hesabının borç tarafına kayıt yapılır. Böylece işletmenin elinde bulunan ve satışa hazır tutulan malların parasal değeri stok hesabında artış olarak gösterilmiş olur. Bu işleyiş sayesinde işletme, satın aldığı ticari malların toplam maliyetini düzenli biçimde takip edebilir.

Ticari malların satılması ya da herhangi bir sebeple depodan veya ambardan çıkarılması durumunda ise, yine maliyet bedeli üzerinden 153 Ticari Mallar hesabının alacak tarafına kayıt yapılır. Bu sayede stoklardan çıkan malların değeri hesaptan düşülmüş olur ve hesap bakiyesi işletmede fiilen bulunan ticari malların güncel maliyetini yansıtır. Satış dışında fire, kayıp veya başka bir nedenle ambardan çekilen mallar da aynı şekilde alacak kaydına konu olur.

Örnek yevmiye kayıtları

Örnek 1

İşletmenin satmak amacıyla ticari mal satın alması ve bedelinin henüz ödenmemiş olması

Hesap Borç Alacak
153 Ticari Mallar 10.000,00 TL
191 İndirilecek Katma Değer Vergisi 2.000,00 TL
320 Satıcılar 12.000,00 TL

Örnek 2

Daha önce alınan ticari malların müşteriye satılması nedeniyle stoktan çıkarılması

Hesap Borç Alacak
621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti 25.000,00 TL
153 Ticari Mallar 25.000,00 TL

Tutarlar yalnızca örnek amaçlıdır. Örneklerde KDV genel oranı %20 kabul edilmiştir; işleme göre oran farklı olabilir.

İlgili hesaplar

  • 150 İlk Madde ve Malzeme
  • 151 Yarı Mamuller – Üretim
  • 152 Mamüller
  • 157 Diğer Stoklar
  • 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı
  • 159 Verilen Sipariş Avansları

Grubun tamamı için: hesap grubu rehberi.

İlgili Yazılar

Resmî kaynaklar

Bu rehber kavramsal bilgi içindir; uygulamada güncel resmî metin ve işletmenizin tabi olduğu kurallar esas alınır.

Not: İçerikteki rakam ve süreleri işlem öncesinde güncel resmî kaynaklardan doğrulayın.