
Vergi Yükü, Sorumluluk Yapısı ve Kuruluş Maliyeti Açısından Kapsamlı Bir Karşılaştırma
1. Giriş
Türkiye’de ticari faaliyet başlatmak isteyen kişiler, çeşitli işletme türleri arasından seçim yapmak durumundadır. Söz konusu seçimin, vergi yükü, yasal sorumluluk, muhasebe maliyetleri ve operasyonel esneklik üzerinde doğrudan etkileri bulunmaktadır.
En yaygın tercih edilen iki yapı olan şahıs işletmesi (gerçek usulde ticaret erbabı) ve limited şirket, birbirinden temelden farklı hukuki ve mali niteliklere sahiptir. Yanlış bir yapı tercihi; hem gereksiz vergi yükü hem de kişisel varlıkları tehlikeye atan hukuki riskler doğurabilmektedir.
Bu makale, her iki yapının güçlü ve zayıf yönlerini nesnel biçimde karşılaştırarak okuyucuya yol haritası sunmayı amaçlamaktadır.
2. Kavramsal Çerçeve
2.1. Şahıs İşletmesi (Gerçek Usul)
Şahıs işletmesi, tüzel kişiliği olmayan, sahibi ile özdeşleşmiş bir ticari yapıdır. 213 sayılı VUK ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (GVK) çerçevesinde faaliyet gösterir. Sahibi, işletmenin tüm borç ve yükümlülüklerinden kişisel mal varlığıyla sınırsız sorumludur.
2.2. Limited Şirket
Limited şirket, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) ile düzenlenen, tüzel kişiliğe sahip bir sermaye şirketidir. En az 10.000 TL sermaye ile kurulabilir; ortaklar ise taahhüt ettikleri sermaye payı kadar sorumludur. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’na tabidir.
3. Karşılaştırmalı Analiz
3.1. Kuruluş Süreci ve Maliyeti
Kriter Şahıs İşletmesi Limited Şirket Kuruluş süresi 1–2 iş günü 3–7 iş günü Asgari sermaye Zorunlu değil 10.000 TL Noter masrafı Düşük Orta düzey Ticaret sicil ücreti Düşük Daha yüksek Tahmini toplam maliyet 1.000–3.000 TL 15.000–50.000 TL Tüzel kişilik Yok Var
Not: Limited şirket kuruluşu, MERSİS sistemi üzerinden çevrimiçi gerçekleştirilebilmektedir.
3.2. Vergilendirme Rejimi
Bu iki yapı arasındaki en belirleyici fark, uygulanan vergi rejimidir.
3.2.1. Şahıs İşletmesi — Gelir Vergisi
Şahıs işletmesi sahipleri, işletme kazancından şahsi giderlerini düştükten sonra kalan net kar üzerinden artan oranlı gelir vergisi öder.
2026 Gelir Vergisi Tarifesi (GVK Madde 103):
Gelir Dilimi (TL) Vergi Oranı 0 – 158.000 %15 158.001 – 330.000 %20 330.001 – 800.000 %27 800.001 – 4.300.000 %35 4.300.001 ve üzeri %40
Önemli: Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında güncellenmektedir.
3.2.2. Limited Şirket — Kurumlar Vergisi
Limited şirketler, ticari kazançları üzerinden sabit %25 kurumlar vergisi öder (2023 itibarıyla %25).
Kârın ortaklara dağıtılması hâlinde %10 kâr payı stopajı da uygulanır.
Fiili Toplam Vergi Yükü (Kâr Dağıtımı Dahil):
Kurumlar Vergisi : %25 Kalan Kâr : %75 Kâr Payı Stopajı : %75 × %10 = %7,5 Toplam Vergi Yükü : %25 + %7,5 = %32,5
3.3. Vergi Yükü Karşılaştırması — Senaryolar
Senaryo A: Yıllık Net Kâr 500.000 TL
Yapı Hesaplama Ödenecek Vergi Şahıs İşletmesi Artan oranlı tarife ~122.000 TL (%24,4) Limited Şirket (dağıtımsız) 500.000 × %25 125.000 TL (%25) Limited Şirket (kâr dağıtımı) 125.000 + 37.500 162.500 TL (%32,5)
Bu kâr diliminde şahıs işletmesi hafif avantajlıdır; ancak kâr dağıtımı yapılmayacaksa fark minimumdur.
Senaryo B: Yıllık Net Kâr 5.000.000 TL
Yapı Hesaplama Ödenecek Vergi Şahıs İşletmesi %40 dilimi ağırlıklı ~1.800.000 TL (%36) Limited Şirket (dağıtımsız) 5.000.000 × %25 1.250.000 TL (%25) Limited Şirket (kâr dağıtımı) 1.250.000 + 375.000 1.625.000 TL (%32,5)
Yüksek kâr diliminde limited şirket belirgin biçimde avantajlıdır; kazanç büyüdükçe fark açılır.
Genel Kural:
- Yıllık net kâr ~3.500.000 TL altındaysa → Şahıs işletmesi genellikle avantajlı
- Yıllık net kâr ~3.500.000 TL üzerindeyse → Limited şirket daha düşük vergi yükü sunar
3.4. Sorumluluk
Kriter Şahıs İşletmesi Limited Şirket Borçlarda kişisel sorumluluk Sınırsız (ev, araç, birikim dahil) Sermaye payı ile sınırlı Vergi borçlarında sorumluluk Kişisel Önce şirket; yönetici sorumluluğu TTK 644 Ticari riskten korunma Zayıf Güçlü
Kritik Not: Şahıs işletmelerinde işletmenin iflası, sahibinin kişisel iflası anlamına gelebilir.
3.5. Muhasebe ve Defter Tutma Yükümlülükleri
Kriter Şahıs İşletmesi Limited Şirket Defter tutma İşletme hesabı veya bilanço esası Bilanço esası (zorunlu) Bağımsız denetim Belirli büyüklük aşılırsa Şarta bağlı (SPK kriterleri) Mali müşavir zorunluluğu Zorunlu Zorunlu E-defter yükümlülüğü Belirli hadlerde Kapsamlı
3.6. Şirketten Para Çekme
Kriter Şahıs İşletmesi Limited Şirket Kâr çekimi Serbestçe, ek vergi yok Kâr payı dağıtımı gerekir (%10 stopaj) Maaş ödemesi Gider yazılamaz Yönetici maaşı gider yazılabilir Harcama esnekliği Yüksek Hukuki prosedür gerektirir
3.7. Kurumsal İmaj ve Büyüme Potansiyeli
Kriter Şahıs İşletmesi Limited Şirket Kurumsal algı Düşük Yüksek Banka kredisi Daha zor Daha kolay Yatırımcı çekme Zor Mümkün (pay devri) İhracat / uluslararası iş Dezavantajlı Avantajlı Ortak alma Yok Ortak eklenebilir
4. Hangi Yapı Kime Uygun?

Şahıs İşletmesi Tercih Edilmeli:
- Düşük ve orta kâr düzeyindeki (yıllık < 3.500.000 TL) faaliyetler
- Serbest meslek erbabı (danışman, mimar, doktor, avukat)
- Test aşamasındaki iş fikirleri ve mikro işletmeler
- Muhasebe ve idari yük minimumda tutulmak istendiğinde
Limited Şirket Tercih Edilmeli:
- Yüksek kâr beklentisi olan veya büyüme hedefi olan işletmeler
- Kişisel varlıkların korunması ön planda tutulduğunda
- Yabancı müşteri veya kurumsal iş ortağıyla çalışılacağında
- Ortak veya yatırımcı dahil edilmesi planlandığında
- İhracat veya uluslararası faaliyet söz konusuysa
5. Sonuç ve Öneriler
Şahıs şirketi ile limited şirket arasındaki seçim, tek bir faktöre değil; kâr düzeyi, risk toleransı, büyüme hedefleri ve operasyonel esneklik ihtiyacına göre şekillendirilmelidir.
Temel Çıkarımlar:
- Düşük kâr + düşük risk: Şahıs işletmesi daha az maliyet ve bürokratik yük sunar.
- Yüksek kâr + kurumsal büyüme: Limited şirket, vergi avantajı ve kişisel sorumluluktan koruma sağlar.
- Sorumluluk: Kişisel varlıklarını korumak isteyen her girişimci limited şirketi ciddi biçimde değerlendirmelidir.
- Dönüşüm: Şahıs işletmesiyle başlayıp büyüdükçe limited şirkete geçiş mümkündür; geçiş sürecinde vergi avantajları da söz konusu olabilir.
- Profesyonel destek: Her iki yapıda da SMMM (Serbest Muhasebeci Mali Müşavir) desteği almak, hatalı yapılanmadan kaynaklanacak vergi ve hukuki riskleri minimize eder.
Kaynakça
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu.
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, Madde 103.
- 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu.
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu.
- Paraşüt. (2026). Şahıs Şirketi vs. Limited Şirket: 2026 Farkları. https://www.parasut.com/blog/sahis-sirketi-ile-limited-sirket-arasindaki-farklar
- Kobitime. (2026). Şahıs Şirketi Vergi Dilimleri 2026. https://kobitime.com/sahis-sirketi-vergi-dilimleri-2026/
- Mükellef. (2026). Şahıs Şirketi Vergi Oranları. https://mukellef.co/blog/sahis-sirketi-vergi-oranlari/
- Şahin, A. O. (2026). 2026 Güncel Vergi Sistemi ve Şirket Türleri Rehberi. https://www.aliozansahin.com/2026-guncel-vergi-sistemi-ve-sirket-turleri-rehberi-sahis-mi-limited-mi/
Vergi ve bordro hesaplamaları için Hesaplama Araçlarımızı kullanabilirsiniz.