Özel usulsüzlük cezasının üst sınırı fiile göre değişir ve vergi kaybıyla ilgisi yoktur. 2026’da fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu ve serbest meslek makbuzu için kesilecek cezaların toplamı her belge türü için bir takvim yılında 17.000.000 TL’yi geçemez. Perakende satış fişi, ödeme kaydedici cihaz fişi ve sevk irsaliyesi gibi belgelerde sınır her tespit için 1.400.000 TL, bir takvim yılında 14.000.000 TL’dir. Tutarlar 588 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile 1 Ocak 2026’dan itibaren geçerlidir.
Özel Usulsüzlük Cezası Nedir?
Özel usulsüzlük, Vergi Usul Kanunu’nun 353’üncü maddesinde sayılan belge, defter ve bildirim ödevlerine uyulmamasıdır. Ceza, vergi kaybı olup olmadığına bakılmadan kesilir; tutarı kanunda maktu olarak ya da belge tutarının yüzdesi olarak belirlenmiştir. Usulsüzlük sonucunda vergi ziyaı da doğmuşsa, VUK 353’ün son fıkrasına göre vergi ziyaı cezası ayrıca kesilir. Yani özel usulsüzlük cezası vergi kaybının yüzdesi olarak hesaplanmaz.
2026 Tutarları ve Üst Sınırlar
| Fiil (VUK 353) | Ceza | Üst sınır |
|---|---|---|
| Fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu, serbest meslek makbuzu vermemek, almamak, gerçeğe aykırı tutar yazmak, e-belge yerine kâğıt düzenlemek (353/1) | Belge tutarının %10’u; her belge için ilk tespitte en az 17.000 TL | Her belge türü için yıllık 17.000.000 TL |
| Perakende satış fişi, ÖKC fişi, sevk irsaliyesi, taşıma irsaliyesi, bilet vb. düzenlememek veya bulundurmamak (353/2) | Her belge için ilk tespitte 14.000 TL | Her tespit için 1.400.000 TL; yıllık 14.000.000 TL |
| Tüccar olmayanların fatura, fiş, bilet almaması (353/3) | Her belge için 8.700 TL | Yıllık 87.000 TL |
| Günlük kasa defteri, günlük perakende satış ve hasılat defterini bulundurmamak, günü gününe kaydetmemek; levha bulundurmamak veya asmamak (353/4) | Her tespit için 3.000 TL | — |
| Muhasebe standartlarına, tekdüzen hesap planına ve mali tablo usullerine uymamak (353/6) | 110.000 TL | — |
| VUK 8’e göre getirilen vergi kimlik numarası kullanma mecburiyetine uymadan işlem yapmak (353/7) | Her işlem için 3.500 TL | — |
| YMM tasdik raporunu süresinde ibraz etmemek (353/11) | Yararlanılan tutarın %5’i | En az 400.000 TL, en fazla 4.000.000 TL |
Sonraki Tespitlerde Ceza Artar
7524 sayılı Kanun ile 353/1 ve 353/2’deki cezalar, aynı takvim yılındaki tespit sayısına göre kademeli hale getirildi. İlk tespitten sonraki tespitlerde VUK’a ekli 2 sayılı cetveldeki tutarlar uygulanır: 2026’da 353/1 için en az 35.000 / 53.000 / 70.000 / 87.000 / 170.000 TL, 353/2 için 28.000 / 43.000 / 57.000 / 70.000 / 140.000 TL. Tek tespitte aynı türden birden fazla belgenin düzenlenmediği anlaşılırsa her belge için ayrı ceza kesilir, ancak bu tespit cetveldeki sayı bakımından tek tespit sayılır.
Cezayı Artıran ve Kaldıran Durumlar
- Alıcının bildirimi: Belgeyi almak zorunda olan kişi, belgenin düzenlenmesi gereken süreyi izleyen 5 iş günü içinde ve idare öğrenmeden önce durumu bildirirse kendisine ceza kesilmez; belgeyi düzenlemeyen satıcıya ise ceza üç kat uygulanır.
- Kanun dışı belge: Fatura yerine VUK kapsamında olmayan bir belge düzenlenirse ceza iki kat, bu durum alıcı tarafından 5 iş günü içinde bildirilirse altı kat uygulanır.
- Vergi ziyaı: Usulsüzlük vergi kaybına da yol açtıysa vergi ziyaı cezası ayrıca kesilir.
Örnek
Bir şirket, 2026’da ilk kez yapılan tespitte 250.000 TL’lik satış için fatura düzenlemediği belirleniyor. Ceza belge tutarının %10’u olan 25.000 TL’dir; bu tutar 17.000 TL’lik alt sınırın üzerinde olduğu için 25.000 TL kesilir. Belge tutarı 100.000 TL olsaydı %10’luk tutar 10.000 TL’de kalacağı için alt sınır olan 17.000 TL uygulanırdı. Aynı yıl yapılacak ikinci tespitte alt sınır 35.000 TL’dir. Yıl içinde fatura için kesilen cezaların toplamı 17.000.000 TL’yi geçemez.
Basit usul mükelleflerinin cezalarını basit usul özel usulsüzlük cezası, e-Arşiv’deki gecikmenin cezasını e-Arşiv fatura geç kesmenin cezası yazılarımızda bulabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
2026'da özel usulsüzlük cezasının üst sınırı ne kadar?
Fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu ve serbest meslek makbuzunda her belge türü için yıllık 17.000.000 TL'dir. Perakende satış fişi, ÖKC fişi ve irsaliye gibi belgelerde her tespit için 1.400.000 TL, yıllık 14.000.000 TL'dir.
Fatura vermemenin cezası 2026'da ne kadar?
Belge tutarının %10'udur; her belge için ilk tespitte 17.000 TL'den az olamaz. Aynı yıl sonraki tespitlerde alt sınır 2 sayılı cetvele göre 35.000 TL'den başlayarak artar.
Özel usulsüzlük cezası vergi kaybına göre mi hesaplanır?
Hayır. Özel usulsüzlük cezası vergi kaybı olup olmadığına bakılmadan maktu ya da belge tutarının yüzdesi olarak kesilir. Vergi kaybı da doğmuşsa vergi ziyaı cezası ayrıca kesilir.
Belgeyi alan kişi durumu bildirirse ne olur?
Alıcı, belgenin düzenlenmesi gereken süreyi izleyen 5 iş günü içinde ve idare öğrenmeden önce bildirirse kendisine ceza kesilmez; belgeyi düzenlemeyen satıcıya ceza üç kat uygulanır.