Yeniden değerleme oranı, TÜİK’in Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi’nde (Yİ-ÜFE, 2003=100) Ekim ayı itibarıyla “on iki aylık ortalamalara göre” değişim oranıdır. Hazine ve Maliye Bakanlığı bu oranı kendisi tahmin etmez; TÜİK’in Kasım başında yayımladığı Ekim verisini Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile Resmî Gazete’de ilan eder. 2025 yılı için ilan edilen %25,49 oranı, TÜİK’in Ekim 2025 bülteninde yer alan on iki aylık ortalama değişimle birebir aynıdır.
Kanundaki Tanım
Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298’inci maddesinin (B) fıkrasına göre yeniden değerleme oranı, yeniden değerleme yapılacak yılın Ekim ayında (Ekim dahil) bir önceki yılın aynı dönemine göre fiyat endeksinde meydana gelen ortalama fiyat artış oranıdır. Kanundaki “toptan eşya fiyatları genel endeksi” ifadesi aynı maddenin (C) fıkrası gereği üretici fiyatları endeksi olarak uygulanır. “Aynı döneme göre ortalama artış” ifadesi, son on iki ayın ortalamasının önceki on iki ayın ortalamasıyla karşılaştırılması anlamına gelir.
Adım Adım Hesaplama
- Son on iki ayın ortalaması: Değerleme yılından önceki yılın Kasım ayından değerleme yılının Ekim ayına kadar olan 12 aylık Yİ-ÜFE endeks değerlerinin ortalaması alınır.
- Önceki on iki ayın ortalaması: Bir yıl öncesinin aynı 12 aylık döneminin (Kasım-Ekim) ortalaması alınır.
- Oran: (Son 12 ay ortalaması ÷ Önceki 12 ay ortalaması − 1) × 100. Sonuç virgülden sonra iki basamakla ilan edilir.
TÜİK bu hesabı her ay “on iki aylık ortalamalara göre değişim” adıyla yayımlar. Yani mükellefin endeks değerlerini tek tek toplamasına gerek yoktur; Ekim ayı bültenindeki bu satır oranın kendisidir.
Temsilî örnek: Son 12 ayın endeks ortalaması 5.020, önceki 12 ayınki 4.000 olsaydı oran (5.020 ÷ 4.000 − 1) × 100 = %25,50 olurdu. Bu rakamlar yalnızca formülü göstermek içindir.
Sağlama: TÜİK Verisi ile İlan Edilen Oranlar
| Yıl | Ekim ayı Yİ-ÜFE on iki aylık ortalama değişimi | İlan edilen yeniden değerleme oranı | Aynı ayın yıllık değişimi |
|---|---|---|---|
| 2025 | %25,49 | %25,49 (585 Sıra No.lu Tebliğ) | %27,00 |
| 2024 | %43,93 | %43,93 (574 Sıra No.lu Tebliğ) | – |
| 2023 | %58,46 | %58,46 (554 Sıra No.lu Tebliğ) | – |
Tablo sık yapılan bir hatayı da gösteriyor: oran, Yİ-ÜFE’nin yıllık değişimi değildir. Ekim 2025’te yıllık değişim %27,00 iken ilan edilen oran on iki aylık ortalama değişim olan %25,49’dur.
2026 Yılına Ait Oran Ne Zaman Belli Olur?
2026 yılına ait oran, TÜİK’in Kasım 2026 başında yayımlayacağı Ekim 2026 Yİ-ÜFE verisiyle kesinleşecek ve ardından tebliğle ilan edilecektir. Son yıllarda tebliğ Kasım ayının son haftasında yayımlanmıştır (2025: 27 Kasım, 2024: 27 Kasım, 2023: 25 Kasım). Bir gösterge olarak, TÜİK’in 5 Ekim 2026’da yayımladığı Eylül 2026 verisinde on iki aylık ortalama değişim %27,81’dir. Ekim değeri bundan farklı olabileceği için bu rakam kesin oran yerine kullanılmamalıdır.
2026 yılına ait oran iki yerde kullanılacaktır: 2027’de uygulanacak maktu had ve tutarların güncellenmesinde ve 31.12.2026 tarihli bilançolarda yapılacak sabit kıymet yeniden değerlemesinde.
Oran Nasıl Uygulanır?
Maktu tutarlar: Tutar, oranın 1 fazlasıyla çarpılır ve Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 414’üncü maddesi gereği sonucun yüzde beşini aşmayan kesirler dikkate alınmaz. Örneğin doğrudan gider yazılabilecek demirbaş sınırı 2025’te 9.900 TL idi; 9.900 × 1,2549 = 12.423,51 TL bulunur ve 2026 tutarı 12.000 TL olarak belirlenmiştir.
Sabit kıymet yeniden değerlemesi (mükerrer 298/Ç): Kıymetin ve birikmiş amortismanının yıl sonu defter değerleri (1 + oran) ile çarpılır; aradaki fark özel fon hesabına alınır. Bu değerleme isteğe bağlıdır ve 2025-2027 döneminde enflasyon düzeltmesi yapılmadığı için bilanço esasına göre defter tutanlarca kullanılabilir. Ayrıntılı örnek için yeniden değerleme oranı nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Geçici vergi dönemleri: Yıl içindeki geçici vergi dönemlerinde yeniden değerleme yapılacaksa, kanun yıllık oranı değil; bir önceki yılın Kasım ayından başlayarak 3, 6 ve 9 aylık dönemlerde Yİ-ÜFE’de meydana gelen ortalama fiyat artışını esas alır.
Sık Yapılan Hatalar
- TÜFE kullanmak: Oran tüketici fiyatlarından değil, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi’nden hesaplanır.
- Yıllık değişimi kullanmak: Ekim ayının yıllık değişimi değil, on iki aylık ortalamalara göre değişimi esas alınır.
- Yanlış yılın oranını uygulamak: Her yılın oranı yalnızca o yılın değerlemesinde kullanılabilir; 2026 tutarları 2025 oranıyla, 2027 tutarları 2026 oranıyla güncellenir.
Amortisman oranlarını 2026 amortisman oranları tablosunda, enflasyon muhasebesinin çerçevesini ise enflasyon muhasebesi yazımızda bulabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Yeniden değerleme oranı nasıl hesaplanır?
Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi'nin Ekim ayı itibarıyla on iki aylık ortalamalara göre değişimidir: son 12 ayın (Kasım-Ekim) endeks ortalaması, önceki 12 ayın ortalamasına bölünür ve 1 çıkarılır. TÜİK bu değeri Ekim bülteninde doğrudan yayımlar.
Yeniden değerleme oranı yıllık ÜFE ile aynı mı?
Hayır. Oran yıllık değişim değil, on iki aylık ortalama değişimdir. Örneğin Ekim 2025'te Yİ-ÜFE yıllık %27,00 artarken ilan edilen yeniden değerleme oranı %25,49 oldu.
2026 yılına ait yeniden değerleme oranı ne zaman açıklanır?
Ekim 2026 Yİ-ÜFE verisi Kasım 2026 başında yayımlanınca kesinleşir; tebliğ son yıllarda Kasım ayının son haftasında çıktı. Eylül 2026 itibarıyla on iki aylık ortalama değişim %27,81'di, ancak bu kesin oran değildir.
Yeniden değerleme oranında TÜFE mi kullanılır?
Hayır. Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298'inci maddesine göre oran üretici fiyatları endeksinden (bugün Yİ-ÜFE) hesaplanır; tüketici fiyat endeksi kullanılmaz.
Kaynaklar
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (mükerrer 298/B, C, Ç; mükerrer 414)
- TÜİK — Enflasyon ve Fiyat İstatistikleri (Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi bültenleri)